تعداد بازدید: 665
تعداد نظرات: 0

در جستجوی شادی و خلاقیت گمشده کودکان؛ اسباب بازی هست، لذتی نیست

در جستجوی شادی و خلاقیت گمشده کودکان؛ اسباب بازی هست، لذتی نیست
چهارساله از «خلبان» می ترسد! تا اسم خلبان می آید می خزد یک گوشه و کز می کند. شاید هنوز درست نمی داند خلبان چیست و کیست و احتمالاً تا به حال او را از نزدیک ندیده اما چون هر وقت که در آپارتمان کوچکشان (که اگر بخواهی سر تا تهش را بروی و برگردی، کمتر از 30 ثانیه باید وقت بگذاری) دویده و به قول مادرش گرومپ گرومپ و سر و صدا کرده، به او تذکر داده شده که همسایه پایینی شان که «خلبان» است الان می آید بالا، «خلبان» اسم رمزی شده برای ساکت شدن و ترسیدنش!
این ماجرا برای امروز و دیروز هم نیست. یک روز همسایه پایینی خلبان است و چون شب کار است، روزها می خوابد و باید مراعاتش را کرد. یک روز دیگر همسایه های پایین سن و سال دارند و باید هوایشان را داشت. روز بعد همسایه بچه پشت کنکور دارد و سکوت می خواهد و خلاصه هر روز یک دلیل برای ساکت کردن کودک و نشاندن سر جایش پیدا می شود. غافل از اینکه این دعوت به سکوت تا چه حد می تواند برای خودمان و آینده بچه های مان خطرناک باشد.
 بازی برای بچه های دیروز معنای دیگری داشت. برای دخترها یک قالیچه کوچک و یک چادر و چند تکه لوازم پلاستیکی آشپزخانه کافی بود تا بهترین بازی دنیا یعنی خاله بازی را ساعت ها ادامه دهند و پسرها با جمع کردن چندتا سنگ، بزرگ ترین مسابقات دنیای خودشان را برگزار می کردند و ساعت ها مشغول بودند.
 شادی و تحرک که از مهم ترین کارکردهای بازی بود در بازی های آن روزها وجود داشت و کم کم و با گسترش زندگی های مدرن، کوچکتر شدن آپارتمان ها، دور شدن خانواده ها از هم و کم شدن روابط خانوادگی و دوستانه، بازی های کودکانه هم دستخوش تغییراتی شد.
 اهمیت بازی در دوران کودکی بر کسی پوشیده نیست. اگر خانواده را مبدأ پرورش و تربیت بدانیم، متوجه می شویم که پایه های تربیتی و پرورشی هر فرد، در همان سنین پایین و در خانواده شکل می گیرد. این اصل می تواند ابعاد مختلف داشته باشد که یکی از آنها پرورش فکر و جسم کودک است. کارشناسان فرهنگی بازی را اساسی ترین نیاز دوران کودکی می دانند و معتقدند که بازی نقش بسیار مهمی در جامعه پذیری و ایجاد روابط اجتماعی دارد.
 کودکان و نوجوانان به وسیله بازی یاد می گیرند چطور در نقش های اجتماعیشان ظاهر شوند و در جهت اجتماعی شدن و جامعه پذیری گام برمی دارند. همچنین بازی، قدرت تخیل کودک را بالا می برد و او را خلاق تر بار می آورد و از سویی، باعث تخلیه هیجان هایی می شود که اگر انباشته شوند، سلامت جسمی و روحی او را خواهند گرفت.
 همچنین در ماده ۳۱ پیمان نامه یونیسف آمده است: «کشورهای عضو حق کودک را برای استراحت، داشتن اوقات فراغت، پرداختن به بازی و فعالیت های تفریحی مناسب با سن کودک و مشارکت آزادانه در زندگی فرهنگی و هنری به رسمیت بشناسند.»
کارشناسان روانشناسی بر این باورند که حصر کودکان در آپارتمان های کوچک، آنها را دچار آزارهای روحی روانی می کند. بچه ها خجول تر، کم حوصله تر، عصبی تر و کم توان تر بار می آیند و این می تواند در آینده برایشان گران تمام شود.
دیگر گذشت آن دوره که بچه ها با استفاده از تخیل خودشان و چهار تکه دورریختنی بهترین اسباب بازی های دنیا را می ساختند. پدر و مادرهای عذاب وجدان گرفته امروز، که می دانند کودک بیچاره را در خانه زندانی کرده اند، برای جبران این عمل مجرمانه و برای پر کردن خلأهای موجود، از خرید هیچ گونه وسیله بازی و تفریحی برای فرزندانشان دریغ نمی کنند.
 اتاق بچه ها پر شده از اسباب بازی های رنگ و وارنگی که فقط دو سه روز اول جذابند و بعد به گوشه ای انداخته می شوند. کارشناسان می گویند که اسباب بازی برای کودک، یک خوراکی ست برای روحش. به همین دلیل اگر با دقت و براساس اهداف تربیتی و روانشناختی انتخاب نشود، می تواند در رشد نابهنجاری های روحی مؤثر باشد.
 از آنجایی که بازی نقش مهمی ‏در بروز و نشان دادن احساسات، ارتباط با دیگران و شکل گیری شخصیت کودک دارد، انتخاب اسباب‏بازی هم یک بخش مهم در بازی است. کارشناسان علوم تربیتی بر این باورند که لازم است انتخاب و خرید اسباب‏بازی ‏با هدف انجام شود. مثلاً برخی اسباب بازی‏ها در تقویت قدرت تمرکز و توجه مؤثرند. بعضی خلاقیت و قدرت تفکر بچه‏ها را بالا می‏برند. بعضی اطلاعات عمومی ‏بچه‏ها را بیشتر می‏کنند وبرخی موجب تقویت مهارت‏های حرکتی می‏شوند. گاهی هم ممکن است هدف خرید اسباب‏بازی‏ لذت بردن و شاد بودن بچه‏ها باشد. به هر حال، انتخاب اسباب‏بازی ‏مناسب موجب پرورش خلاقیت و افزایش توانایی‏های کودک و گسترش ارتباط او با دیگران و آماده سازی او برای نقش های واقعی او در زندگی آینده می‏شود.
 بازی های قدیمی کم هزینه بودند و پرفایده. یا وسیله نمی خواستند یا اگر می خواستند از همان کوچه و خیابان می شد وسیله اش را جور کرد. بچه ها دور هم جمع می شدند و توانایی حضور در گروه پیدا می کردند. یاد می گرفتند رقابت کنند که در این رقابت هم پیروزی بود و هم شکست، هم برد بود و هم باخت. تحملشان بالا می رفت و تعامل را می آموختند.
 اما امروز، آپارتمان ها کوچک شده، اعتماد خانواده ها به فضای بیرون از خانه و محیط های عمومی کم شده و حوصله شان برای همراهی کودک تا فضاهای باز کاهش پیدا کرده است. به همین دلیل ترجیح می دهند کودکشان را در همان زندان کوچک چند ده متری بگنجانند و کاری کنند که هوای بیرون رفتن و یا بازی پر سر و صدا به سرش نزند. یکی از دم دست ترین و راحت ترین انتخاب ها، انتخاب بازی های رایانه ای ست.
 ناآگاهی های والدین از آثار مثبت بازی، کمبود فضای کافی برای بازی کودکان، بی حوصلگی والدین و بزرگ تر ها و اشتغال آنها از عواملی است که سبب شده بازی که یکی از اصول اساسی تربیت و پرورش کودک است فراموش شود و یا تغییر شکل یابد. روی آوردن افراط گونه کودکان و نوجوانان به پدیده های مدرن مثل بازی های رایانه ای و فیلم ها و کارتون های تلویزیونی از رایج ترین عواقب این تغییر سبک زندگی است.این پدیده سبب می شود تا امکان فکر به بازی و تخیل، تحمل گروه و تعامل با سایرین، رقابت و بروز خلاقیت از کودک گرفته شود.
 بازی های رایانه ای و کم تحرک علاوه بر تأثیرات روحی و آسیب های اخلاقی و از بین بردن رابطه فکری و عاطفی فرزندان و والدین، بر سلامت جسم کودک و نوجوان نیز تأثیرگذارند. کودکان امروز تنبل تر و چاق تر شده اند. بروز تیک ها، فشارهای عصبی، سردرد، چش مدرد، چاقی، کمردرد، دردهای مفصلی انگشتان و مچ دست، کم خوابی و بی خوابی، اختلال در اشتها و خارج شدن ستون فقرات از حالت طبیعی نیز از آثار روی آوردن به این بازی هاست.
کودک یعنی شور و حرارت ؛ یعنی جیغ و داد و سر و صدا ؛ یعنی بالا و پایین پریدن و تحرک. وقتی کودک با این تعابیر معنا پیدا می کند، دیدن صحنه یک کودک کز کرده یکی از غم انگیزترین صحنه های دنیاست. کودکانی که تنها گناهشان این است که در روزگاری به دنیا آمده اند که فضاها محدودتر شده و خانواده ها کم حوصله تر شده اند. تنها هستند و در آپارتمان های کوچک مجبورند یواش حرف بزنند، ندوند، از جایی بالا نروند و فعالیت های پرتحرک نداشته باشند. حتی شهربازی هایی که این روزها به آنها اختصاص داده شده است هم به نشستن پشت یک سیستم کامپیوتری دعوتشان می کند و از آنها امکان هرگونه تخلیه انرژی به شیوه صحیح را می گیرد.
 ای کاش با دانستن اهمیت و نقش فعالیت و بازی در رشد جسمی و روحی کودک، جلوی بروز و ظهور آسیب های آینده را بگیریم و کودکانمان را از این زندانی که با دستهای خودمان به درش قفل و زنجیر بسته ایم، بیرون بیاوریم.
تصاویر
  • در جستجوی شادی و خلاقیت گمشده کودکان؛ اسباب بازی هست، لذتی نیست
ارسال نظر جدید

نام

ایمیل

وب سایت

تصویر امنیتی
کد امنیتی را وارد نمایید:


مطالب شماره 64 مجله اطلسی ها

ابر غم را از آسمان زندگی پس بزن
چای باید سـبز باشه
پولدارها لاغرترند
قلب همسر ت را جادو کن
مصاحبه اختصاصی اطلسی ها با رضا صادقی؛ خواننده، آهنگساز و ترانه سرا: دخترم تیارا مهربان ترین مادر دنیا را دارد
زندگی روی باتلاق
خوش تیپی لذت بخش پس از شکست عشقی
چتر هوشمند با قابلیت پیش بینی وضعیت آب وهوا
نزد همه کس عزیز باشید
شیوه های استفاده بهتر از رسانه های اجتماعی
کلسترول بی سر و صدا بالا می رود
گفت و گو با بیتا سحرخیز، چهره محبوب مردمی؛ شخصیت ملکا روی من تاثیر گذاشته است
تست خوشبختی؛ چقدر احساس خوشبختی می کنید؟
می خواهم خوش اندام شوم
خرما معجزه سلامتی
بیمارفضـای مجـازی هـستم
شناسایی آسیب خودروی دست دوم پیش از خرید
دوراز چشممان باد!
رایگان و آنلاین بیاموزید
هشدار پلیس را جدی بگیرید
کاظم سلیمی؛ جانباز دفاع مقدس: شنیدن صدای آهنگران بر دل تنگی و شوق من می افزود
ضربان
در جستجوی شادی و خلاقیت گمشده کودکان؛ اسباب بازی هست، لذتی نیست
وقتی که نباید قهوه بنوشید
شفاف تر شدن برخی وقایع تاریخی در پرده نقره ای
تهیه آسان ترین غذا ها در کمتر از ۳۰ دقیقه
لذت بردن از زندگی؛ تنها ماموریت توست
تغییرات 15 دقیقه ای
پیام دختری که توانست بر بیماری خود غلبه کند؛ ام اس برابر با ناتوانی نیست
با طاسی خداحافظی کنید
پس کوچه های اطلسی
محمد، اسفند دود کن چهار راه ها: فقر، کار مرا از من گرفت
گزارشی از خانواده اروندکناری که 6 فرزند معلول دارد؛ اینجا 11 سالگی یعنی پایان دنیا
کثیف ترین مرد ایران سالم است / مرد کثیف اروپا جان باخت
ساده و موثر برای سلامتی
زکام؛ مرضی برای تمام فصول
کدبانو، کدبانو باش
بانوی کدبانو
زنان ديرتر از مردان اصول رانندگي را فراموش مي‌كنند
دات نت نیوک فارسی